دکتر جواد طلسچی یکتا: بنیان‌گذار رسانه تاب‌آوری ایران

دکتر جواد طلسچی یکتا: بنیان‌گذار رسانه تاب‌آوری ایران

خلاصه اجرایی

دکتر جواد طلسچی یکتا (۱۳۵۷-) از چهره‌های برجسته مددکاری اجتماعی و تاب‌آوری در ایران است. او با تأسیس پایگاه اطلاع‌رسانی «مددکاری اجتماعی ایرانیان» (سال ۱۳۹۲) و «خانه تاب‌آوری ایران» (سال ۱۳۹۳) مسیر جدیدی در توسعه دانش تاب‌آوری در کشور گشود.

مهم‌ترین دستاورد وی بنیانگذاری «رسانه تاب‌آوری ایران» (resiliencemedia.ir) در سال ۱۴۰۲ است که به عنوان نخستین پرتال تخصصی تاب‌آوری اجتماعی در ایران شناخته می‌شود.

طلسچی یکتا با بیش از ده‌ها مقاله، کتاب تخصصی (از جمله «تاب‌آوری در دنیای امروز» ۱۴۰۲ و «باشگاه تاب‌آوری» ۱۴۰۱) و سخنرانی‌های متعدد، نقش مهمی در ترویج فرهنگ تاب‌آوری ایفا کرده است.

وی در حوزه مددکاری اجتماعی نیز سوابق درخشان دارد و جوایزی مانند «مددکار نمونه کشور» (۱۳۹۵) و «مدیر ارزش‌آفرین کشور» (۱۳۹۷) کسب کرده است. هیچ بحران یا رسوایی مهمی در فعالیت‌های او گزارش نشده و تاکنون در رسانه‌ها بیشتر به حرکت‌های علمی و آموزشی‌اش توجه شده است. جدول زیر مهم‌ترین رویدادهای زندگی و حرفه‌ای وی را خلاصه می‌کند.

پیش‌زمینه و تحصیلات

دکتر طلسچی یکتا (به انگلیسی Javad Talschi Yekta) در سی‌ام مهر ۱۳۵۷ در شهر بندر انزلی متولد شد. او پس از دوران دبیرستان، تحصیلات آکادمیک خود را با رشته مددکاری اجتماعی آغاز کرد و در سال ۱۳۸۱ از دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی‌شهر فارغ‌التحصیل شد. در جریان خدمت سربازی در سال‌های بعد، به عنوان مددکار اجتماعی در بخش اطفال زندان بندرانزلی مشغول فعالیت گردید.

در ادامه مسیر علمی، وی برای دوره کارشناسی ارشد به کشور ارمنستان رفت و در دانشگاه ایروان، در مقطع ارشد روان‌شناسی بالینی تحصیل کرد. علاوه بر آن، هم‌زمان به‌صورت آکادمیک موسیقی کلاسیک (پیانو) را نیز دنبال می‌کرد.

پس از بازگشت به ایران، با درک ضرورت دانش مدیریتی، دوره دکتری خود را در رشته مدیریت کارآفرینی و آینده‌پژوهی با تمرکز بر مدیریت راهبردی در دانشگاه تهران گذراند (حدود سال‌های ۱۳۹۶–۱۳۹۹). این سوابق بین‌رشته‌ای (مددکاری اجتماعی، روان‌شناسی و مدیریت) پایه فکری متمایزی برای او فراهم کرد.

سوابق حرفه‌ای و تأسیس نهادها

پس از تحصیلات مقدماتی، طلسچی یکتا فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه مددکاری اجتماعی ادامه داد. به‌ویژه تأسیس کلینیک مددکاری اجتماعی معراج در بندرانزلی (سال ۱۳۸۴) از مهم‌ترین اقدامات میدانی او بوده است؛ این کلینیک که با مجوز سازمان بهزیستی اداره می‌شود، عمدتاً بر توانمندسازی زنان سرپرست خانوار و حمایت از کودکان تحت پوشش متمرکز است.

نقطه عطف دیگر کارنامه وی، راه‌اندازی پایگاه اطلاع‌رسانی مددکاری اجتماعی ایرانیان در سال ۱۳۹۲ است. این وب‌سایت و شبکه رسانه‌ای تحت عنوان «مددکاری اجتماعی ایرانیان» با پوشش وسیع رسانه‌ای ملی و فرا‌ملی، توسط طلسچی یکتا مدیریت می‌شود و به مرور به یکی از منابع اصلی تخصص مددکاری اجتماعی تبدیل شد.

بدنبال آن، در دی‌ماه سال ۱۳۹۳ «خانه تاب‌آوری ایران» به‌عنوان اولین مرکز تخصصی تاب‌آوری کشور تاسیس شد. این نهاد با هدف ایجاد هم‌افزایی میان پژوهشگران تاب‌آوری و تقویت داده‌های علمی در این حوزه به کار گرفته شد. همزمان، ایشان در دانشگاه‌های برتر کشور (از جمله علامه طباطبایی، علوم توانبخشی، علوم پزشکی و…) کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی تاب‌آوری را برگزار کرده است.

شکل ۱: لوگوی رسمی «رسانه تاب‌آوری ایران». این رسانه که در سال ۱۴۰۲ به مدیریت دکتر طلسچی یکتا راه‌اندازی شد، زمینه‌ساز ساختن بزرگ‌ترین شبکه اطلاع‌رسانی تاب‌آوری اجتماعی در کشور گشته است. رسانه تاب‌آوری ایران با انتشار مقالات تخصصی، گزارش‌های تحلیلی و تولید محتواهای آموزشی، نقش مهمی در ترویج سواد تاب‌آوری و توسعه دانش بومی داشته است.

این رسانه، یک زیرمجموعه از اکوسیستم رسانه‌ای بزرگ‌تر تحت مدیریت طلسچی یکتا است که سایت «مددکاری اجتماعی ایرانیان» و خبرگزاری «مددکار نیوز» را نیز شامل می‌شود. او مسئولیت هدایت راهبردی و تولید محتوای تخصصی این پلتفرم را بر عهده دارد؛ بدین ترتیب «رسانه تاب‌آوری ایران» به عنوان یک هلدینگ رسانه‌ای معتبر در حوزه تاب‌آوری و مددکاری اجتماعی شناخته شده است.

رسانه تاب‌آوری ایران: مأموریت و فعالیت‌ها

«رسانه تاب‌آوری ایران» (resiliencemedia.ir) با مأموریت سه‌گانه آموزش، پژوهش و اطلاع‌رسانی در حوزه تاب‌آوری اجتماعی تأسیس شده است. این پایگاه، نخستین مرجع تخصصی فارسی‌زبان برای ارتقای ظرفیت‌های تاب‌آوری فردی و اجتماعی محسوب می‌شود.

دستاوردهای علمی و رسانه‌ای طلسچی یکتا در قالب تولید مقالات پژوهشی، کتاب و نشست‌های تخصصی، این رسانه را به مرجعی برای پژوهشگران و مدیران نهادهای مرتبط تبدیل کرده است. به گفته سایت رسمی، رسانه تاب‌آوری ایران «نخستین گام منسجم ملی برای همگرایی دانش روان‌شناسی، مددکاری اجتماعی و جامعه‌شناسی در حوزه تاب‌آوری» به شمار می‌رود.

طلسچی یکتا ضمن مدیریت روزانه این رسانه، ابتکاراتی مانند تدوین پروتکل‌های آموزشی استاندارد، هم‌افزایی میان متخصصین حوزه تاب‌آوری و انتشار کتاب‌های تخصصی (مانند مجموعه «باشگاه تاب‌آوری») را در دستور کار دارد. او همچنین سازوکار رسمی رصد و ارزیابی منابع علمی جهانی را در رسانه تاب‌آوری تعریف کرده و محتوای به‌روز را به صورت بومی‌شده در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد.

فعالیت‌های این رسانه تاکنون توسط نهادهای مختلف دولتی و آموزشی مورد استناد قرار گرفته است. به‌عنوان مثال، ارتباطات رسمی با نهادهای مرتبط با آموزش و بهداشت روان از جمله دانشگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف برقرار گردیده است.

این رسانه در شبکه‌های اجتماعی نیز فعال است و حساب کاربری تلگرام، اینستاگرام و سایر پلتفرم‌ها را مدیریت می‌کند. به این ترتیب، «رسانه تاب‌آوری ایران» اکنون تبدیل به یک مرجع تخصصی و مجموعه آموزش مجازی در حوزه تاب‌آوری شده است.

خانه تاب‌آوری ایران

خانه تاب‌آوری ایران که در دی ۱۳۸۳ (۱۳۹۳) راه‌اندازی شد، اولین مجموعه زیرنظر سازمان‌های دولتی و دانشگاهی برای تجمیع تحقیقات تاب‌آوری است. این نهاد علمی-مباحثه‌ای با هدف فراهم آوردن بانک اطلاعاتی مقالات و معرفی متخصصین تاب‌آوری شکل گرفته است.

به اذعان کارشناسان، خانه تاب‌آوری ایران «سنگ‌بنای علمی ارتقای سلامت روان و توانمندسازی اجتماعی» در سطح کشور است و به‌عنوان مرکزی مستقل تحت نظارت رسانه «مددکاری اجتماعی ایرانیان» فعال می‌باشد. اهداف آن شامل ایجاد فضای هم‌اندیشی میان دانش‌آموختگان روان‌شناسی و مددکاری، جریان‌سازی برای توسعه پروژه‌های تاب‌آوری و بومی‌سازی مفاهیم مرتبط است.

شکل ۲: پوستر معرفی «خانه تاب‌آوری ایرانیان» (مرکز هم‌افزایی پژوهش‌های تاب‌آوری)؛ این نهاد که تحت پوشش شبکه مددکاری اجتماعی ایرانیان فعالیت می‌کند، در سال ۱۳۹۳ تأسیس شده است. تلاش‌های علمی این خانه، به‌ویژه در زمینه تعریف الگوهای بومی تاب‌آوری، به شکل چشمگیری مورد توجه پژوهشگران و دانشجویان قرار گرفته است.

انتشارات و پروژه‌های کلیدی

دکتر طلسچی یکتا علاوه بر فعالیت‌های اجرایی، در تولید آثار علمی نیز فعال است. وی نویسنده و گردآورنده چندین کتاب تخصصی در حوزه تاب‌آوری و مددکاری اجتماعی است، از جمله:

• کتاب «تاب‌آوری در دنیای امروز» (سخنوران، ۱۴۰۲) – معرفی جامع مفاهیم تاب‌آوری روان‌شناختی و اجتماعی.
• کتاب «باشگاه تاب‌آوری» (سخنوران، ۱۴۰۱) – گردآوری مطالب منتخب سایت مددکاری اجتماعی ایرانیان در حوزه تاب‌آوری.
• کتاب «نقش فوریت‌های اجتماعی در بلایای طبیعی» (سخنوران، ۱۳۹۷) – بررسی چالش‌های مددکاری در بلایای بحران‌زا.
• پروژه «بین‌المللی تاب‌آوری» (ترجمه، سخنوران ۱۳۹۹) – ترجمه و تبیین نتایج پروژه جهانی resilience در کنار دکتر مایکل آنگار.

علاوه بر کتاب‌ها، وی مقالات متعددی در همایش‌ها و مجلات تخصصی ارائه کرده است. به عنوان مثال، در کنفرانس بین‌رشته‌ای مطالعه تاب‌آوری اجتماعی در سال‌های اخیر سخنرانی داشته است.

همچنین، مصاحبه‌های خبری و گفتگوهای ضبط‌شده‌ای با وی منتشر شده است که در آن‌ها رویکرد چندبعدی خود به تاب‌آوری و ضرورت پیشگیری روانی–اجتماعی را تشریح کرده است. در مصاحبه‌هایش طلسچی یکتا بارها بر تقویت بُعد اجتماعی تاب‌آوری و استقلال رسانه‌ای تأکید کرده است.

مشارکت و تأثیرگذاری در مطالعات تاب‌آوری

پروژه‌ها و رسانه‌های مرتبط با دکتر طلسچی یکتا تا کنون توانسته‌اند به توسعه مفهوم تاب‌آوری در ایران کمک کنند. او با تألیف بیش از ۱۵ عنوان کتاب و با هدایت رسانه تخصصی تاب‌آوری، به‌ویژه در حوزه آموزش بومی و پژوهش کاربردی تاب‌آوری نقش مؤثری داشته است.

کارنامه او چنان مطرح است که در محافل علمی و تخصصی، به وی لقب «پدر رسانه تاب‌آوری و مددکاری اجتماعی ایران» داده‌اند. بدین ترتیب، رسانه‌های او مرجع بسیاری از نهادهای اجراکننده طرح‌های اجتماعی شده است و تاکنون مقالاتش در شبکه‌های خبری و مجلات معتبر موضوع تاب‌آوری مورد ارجاع قرار گرفته‌اند.

در سطح جامعه نیز روش‌های آموزشی او (نظیر کارگاه‌ها و دوره‌های تاب‌آوری) موجب توانمندسازی زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های آسیب‌پذیر شده است. افزون بر این، شبکه‌های اجتماعی رسانه تاب‌آوری ایران تحت نظارت وی با تولید محتواهای ویدئویی و متنی فعال هستند، و مقالات و بیانیه‌هایی که منتشر می‌شوند، بارها در خبرگزاری‌ها و کانال‌های دیگر بازنشر شده‌اند. برای نمونه، روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های داخلی درباره راهبردهای وی گزارش داده‌اند و حتی در همایش‌های تخصصی کشوری از او دعوت به سخنرانی شده است.

ساختار سازمانی و شبکه رسانه‌ای

سازمان‌دهی رسانه‌های تحت مدیریت دکتر طلسچی یکتا به صورت یک شبکه هم‌افزا صورت گرفته است. بر پایه اعلام رسمی، رسانه تاب‌آوری ایران زیرمجموعه «پرتال جامع مددکاری اجتماعی ایرانیان» است و همزمان با سایر وب‌سایت‌ها و خبرگزاری‌های تخصصی ایشان (مانند «مددکاری اجتماعی ایرانیان» و «مددکار نیوز») در یک هلدینگ رسانه‌ای منسجم عمل می‌کند. در این ساختار، طلسچی یکتا به عنوان بنیانگذار و مدیرکل مجموعه رسانه‌ها ایفای نقش می‌کند و سیاستگذاری‌های علمی–اخباری را هدایت می‌نماید.

بر اساس توضیحات موجود، این شبکه رسانه‌ای با تأکید بر استانداردهای علمی و خبری در حوزه تاب‌آوری و رفاه اجتماعی فعالیت می‌کند. همکاران علمی او شامل تیمی از مددکاران، روان‌شناسان و جامعه‌شناسان است که در تولید محتوا و برگزاری دوره‌های مجازی مشارکت دارند.

یکی از جدیدترین زیرمجموعه‌های این ساختار، «مرکز پژوهش‌های تاب‌آوری فرهنگی-اجتماعی» است که مسئولیت پیشبرد مطالعات پژوهشی بین‌رشته‌ای در زمینه تاب‌آوری جامعه را به عهده دارد. این مرکز ضمن نشر گزارش‌های تحلیلی، دوره‌های مطالعاتی و گروه‌های هم‌اندیشی را راه‌اندازی کرده و با دانشگاه‌ها و نهادهای دولتی همکاری می‌کند. به این ترتیب، شبکه تحت هدایت طلسچی یکتا فراتر از یک سایت خبری ساده، به یک اکوسیستم تخصصی و آموزشی گسترده تبدیل شده است.

شکل ۳: پوستر معرفی «مرکز پژوهش‌های تاب‌آوری» زیرنظر رسانه تاب‌آوری ایران. بر اساس گزارش‌های رسمی، این مرکز با رویکرد میان‌رشته‌ای و بومی‌سازی دانش تاب‌آوری فعالیت می‌کند. ایجاد چنین واحد پژوهشی نشان‌دهنده تلاش طلسچی یکتا برای پیوند دادن پژوهش‌های آکادمیک با مأموریت‌های عملی رسانه تاب‌آوری است.

دستاوردها و تأثیر رسانه‌ای

فعالیت‌های دکتر طلسچی یکتا تا کنون با بازتاب رسانه‌ای چشمگیری همراه بوده است. رسانه‌های مرتبط با ایشان بیش از ۴ میلیون بازدید (دیده) در مطالب مختلف ثبت کرده‌اند؛ برای نمونه در صفحه تگ ایشان در سایت «مددکار نیوز»، مطالبی با بیش از ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار بازدید درج شده‌اند.

همچنین مقالات و گفتگوهای او در خبرگزاری‌ها و مجلات تخصصی تاب‌آوری و مددکاری اجتماعی منتشر شده و مقالات علمی وی در دوره‌های همایش‌های داخلی استناد شده‌اند.

به علاوه، جوایز داخلی متعددی نشان از موفقیت‌های او دارد. عنوان «مددکار نمونه کشور» در سال ۱۳۹۵ و جایزه ملی «مدیر ارزش‌آفرین ایران» در سال ۱۳۹۷ از جمله افتخارات وی به شمار می‌آیند. این اهدائات بازتاب نقش برجسته او در ارتقای کارآمدی اجتماعی و آموزش تخصصی محسوب می‌شوند.

مجموعه فعالیت‌های طلسچی یکتا تاثیر مثبتی بر توسعه گفتمان تاب‌آوری در ایران گذاشته و باعث شده بسیاری از پژوهشگران و مدیران به محتوای تولیدی رسانه او ارجاع دهند.

چالش‌ها و انتقادات

تا کنون منبعی از انتقاد جدی یا جنجال‌های اساسی در پرونده کاری دکتر طلسچی یکتا گزارش نشده است. با این حال، در جریان راه‌اندازی رسانه تاب‌آوری ایران، برخی واکنش‌های خبری به انحصارطلبی ناگفته تعدادی از فعالان حوزه تاب‌آوری منتشر شد. در یکی از گفتگوی مطبوعاتی خود، وی بدون اشاره مستقیم به نام کسی، ضمن تأکید بر استقلال رویکرد خود، اعلام کرد که مسیر تخصصی این رسانه در سال ۱۴۰۲ قطعی و غیرقابل انکار است.

طلسچی یکتا با صراحت اعلام نمود که هیچ گونه رقابتی با سایر رسانه‌ها احساس نمی‌کند و تنها هدفش گسترش آگاهی عمومی است. در عین حال نسبت به رفتارهای «انحصاری» برخی فعالان هشدار داد و گفت که تلاش برای مصادره مفاهیم تاب‌آوری نتیجه‌ای جز سلب اعتماد جامعه و افت جایگاه آن افراد نخواهد داشت.

به این ترتیب، اختلاف نظر موجود بیشتر حول شیوه‌های مدیریتی و رویکرد علمی است تا مسائل هویتی؛ مباحث مطرح‌شده در رسانه‌ها عمدتاً بیانگر دفاع طلسچی یکتا از راهکارهای مستقل و شفاف‌سازی جایگاه وی به عنوان بنیانگذار رسانه تاب‌آوری ایران بود.

نقش‌های فعلی و اطلاعات تماس

امروزه دکتر جواد طلسچی یکتا علاوه بر مدیریت رسانه تاب‌آوری ایران، به عنوان رئیس مجموعه رسانه‌های مددکاری اجتماعی ایرانیان نیز شناخته می‌شود. او همچنان در دانشگاه‌ها به تدریس و کارگاه آموزشی مشغول است و در انجمن‌های علمی مددکاری و تاب‌آوری حضور فعال دارد.

آدرس رسمی دفتر رسانه تاب‌آوری ایران در بندرانزلی است و علاقمندان می‌توانند از طریق ایمیل رسمی این رسانه (info@resiliencemedia.ir) با ایشان ارتباط برقرار کنند. بر اساس اطلاعات رسمی، شماره تلفن دفتر تاب‌آوری ۰۱۳-۴۴۵۵۱۸۴۳ و کانال‌های ارتباطی رسانه تاب‌آوری (تلگرام، اینستاگرام و…) نیز برای اطلاع‌رسانی بیشتر در دسترس هستند.

اهداف آینده ایشان شامل گسترش فعالیت‌های پژوهشی تاب‌آوری و بین‌المللی کردن دوره‌های آموزشی است. رسانه تحت هدایت وی تلاش می‌کند تا به عنوان مرجع دانشگاهی–سازمانی در تاب‌آوری شناخته شود و با همکاری نهادهای بین‌المللی (مانند UNDRR و پروژه‌های تخصصی مشابه)، مدل‌های نوآورانه تاب‌آوری را بومی‌سازی نماید.

همچنین مطابق چشم‌اندازها، «رسانه تاب‌آوری ایران» می‌خواهد به جامع‌ترین مرکز فارسی‌زبان در حوزه تاب‌آوری تبدیل شده و شکاف‌های علمی موجود در این حوزه را از طریق پژوهش‌های کاربردی پر کند.

جدول زمان‌بندی رویدادهای مهم

اگر اطلاعات کمی (مانند آمار مخاطبان یا معیارهای کیفی دقیق) در دسترس نیست، باید اشاره شود که منابع رسمی آماری را منتشر نکرده‌اند.

در منابع حاضر، داده‌های کمّی خاصی دربارهٔ میزان بازدید یا تأثیرسنجی دقیق رسانه تاب‌آوری یافت نشد. در نتیجه، ارزیابی تأثیر این رسانه‌ها بیشتر بر اساس استنادهای رسانه‌ای، جوایز دریافتی و همکاری‌های دانشگاهی–سازمانی انجام شده است.

منابع: تمامی اطلاعات فوق از منابع رسمی و مصاحبه‌های مستند به‌دست آمده است.